Przyczyny nieważności małżeństwa
Zainteresowana osoba, która ma zamiar złożyć skargę o stwierdzenie nieważności małżeństwa, musi najpierw uświadomić sobie, na jakiej podstawie chce to zrobić. Nie wnosi bowiem o orzeczenie rozwodu, jak to ma miejsce w sądzie cywilnym, ale uważa, że jego małżeństwo było zawarte nieważnie. Muszą, więc istnieć poważne racje przemawiające za takim twierdzeniem.
- Małżeństwo może zostać nieważnie zawarte z powodu jakieś przeszkody zrywającej kan. 1083 – 1094.
- wiek młodociany (14 lat dla kobiety i 16 dla mężczyzny)
- niezdolność płciowa (impotencja)
- istniejący węzeł małżeński ( małżeństwo z inną osobą)
- różność religii (ślub z osobą nieochrzczoną)
- święcenia
- śluby lub profesja zakonna
- uprowadzenie
- przeszkoda występku (małżonkobójstwa)
- pokrewieństwo (w linii prostej i do 4 stopnia linii bocznej)
- powinowactwo (w linii prostej)
- przyzwoitości publicznej
- pokrewieństwa prawnego (powstałego z adopcji)
- Małżeństwo może zostać nieważnie zawarte na skutek braków dotyczących zgody małżeńskiej.
Określone zostały przez prawodawcę w kan. 1095-1107.
- brak minimum małżeńskiego poznania
- pozbawienie używania rozumu
- poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich
- niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej
- podstęp przy zawieraniu małżeństwa ( umyślne wprowadzenie w błąd)
- symulacja zgody małżeńskiej
- wykluczenie któregoś z istotnych przymiotów lub elementów małżeństwa (jedność, nierozerwalność ,zrodzenie i wychowanie potomstwa)
- zawieranie małżeństwa pod warunkiem
- przymus i bojaźń
- Przyczyną nieważności małżeństwa mogą być braki dotyczące formy kanonicznej, a więc sposobu zawierania małżeństwa. Dotyczy w szczególności kapłana asystującego przy zawieraniu małżeństwa (posiadanie przez niego odpowiedniego upoważnienia), oraz zobowiązanie do zawierania małżeństwa przez katolików według formy kanonicznej.